Avrupalı bilim insanları, dünyanın 2025’te kayıtlara geçen üçüncü en sıcak yılını yaşadığını duyurdu.
AB’nin yeryüzü inceleme programı Copernicus ve Avrupa Orta Vadeli Hava Tahminleri Merkezi (ECMWF) tarafından bugün yayınlanan veriler, gezegenin 2025 yılında kayıtlara geçen üçüncü en sıcak yılını yaşadığını ortaya koydu. ECMWF, 2025 yılının 2023’e kıyasla yalnızca 0,01 derece daha serin olduğunu, diğer yandan ortalama sıcaklıkların son 3 yıl boyunca küresel ısınmada 1,5 santigrat derece eşiğini aştığını bildirdi. İngiltere’nin ulusal meteoroloji kurumu UK Met Office de, 1850 yılına kadar uzanan kayıtlara göre 2025’in en sıcak üçüncü yıl olduğunu teyit etti. ECMWF ayrıca, gezegenin kayıtların tutulmasından bu yana ilk kez dünyada küresel sıcaklığın insanlığın yaygın bir biçimde fosil yakıt kullanmaya başladığı sanayi öncesi dönemin (1850-1900) 1,5 santigrat derece üzerinde seyrettiği kesintisiz 3 yıllık dönemi tamamladığını duyurdu.
Copernicus’un İklim Değişikliği Servisi Direktör Yardımcısı Samantha Burgess, “1,5 santigrat derece, uçurumun kenarında olduğumuz anlamına gelmiyor. Ancak her derecenin her kesrinin özellikle aşırı hava olaylarının kötüleşmesi açısından önemli olduğunu biliyoruz” dedi. Burgess, “Bundan 20 yıl sonra geriye dönüp 2020’lerin ortasındaki bu döneme baktığımızda bu yılları nispeten serin yıllar olarak değerlendireceğiz” şeklinde konuştu.
2040’larda yaşanması beklenen bir senaryo 10 yıl önce gerçekleşebilir
Birçok ülke, 2015 Paris Anlaşması kapsamında sanayi öncesi döneme kıyasla on yıllar boyunca ölçülen ortalama sıcaklık artışı olarak tanımlanan küresel ısınmanın uzun süre boyunca 1,5 santigrat derece eşiğinin üzerinde kalmasını önlemeye çalışacaklarına söz verse de ECMWF’ye göre sera gazı emisyonlarını azaltma konusundaki başarısızlık nedeniyle ortalama sıcaklığın uzun vadeli olarak bu seviyenin üzerinde seyretmesi durumu 2030’dan önce gerçekleşebilir. Bu durum, Paris Anlaşması imzalanırken 2040’larda yaşanması beklenen bir senaryonun 10 yıl önce meydana gelmesi anlamına geliyor.
Copernicus İklim Değişikliği Servisi Direktörü Carlo Buontempo, “Bu eşiği aşmamız kaçınılmaz. Önümüzdeki tercih, bu kaçınılmaz durumu ve bu durumun insanlar ve doğal sistemler üzerindeki sonuçlarını en iyi şekilde nasıl yöneteceğimizdir” şeklinde ifade etti.
Kısa vadeli ölçümlerde ortalama sıcaklıkta 1,5 santigrat derece eşiği aşılmış olsa da ECMWF’ye göre dünyanın uzun vadeli ısınma seviyesi, şu anda sanayi öncesi dönemin yaklaşık 1,4 santigrat derece üzerinde bulunuyor. Uzun vadeli ölçümlerde 1,5 santigrat derece sınırının aşılmasının ise daha aşırı ve daha yaygın etkiler doğurması bekleniyor. Bunlar arasında daha uzun süren sıcak hava dalgaları, fırtınalar ve seller de yer almakta. 2025 yılında Avrupa’da yaşanan geniş çaplı orman yangınları, kayıtlara geçen en yüksek toplam emisyonu üretti.
Bilimsel çalışmalar, belirli hava olaylarının iklim değişikliği nedeniyle daha da şiddetlendiğini doğruladı. Bunlar arasında Karayipler’de yaşanan Melissa Kasırgası ve Pakistan’da binden fazla kişinin ölümüne neden olan muson yağmurları da yer aldı.
Dünya Meteoroloji Örgütü de sıcaklık verilerini açıklayacak
Dünya Meteoroloji Örgütü’nün sıcaklık verilerinin ise bugün ilerleyen saatlerde yayınlanması bekleniyor.
