ASUNCION (İHA) – Avrupa Birliği (AB) ile Güney Amerika Ortak Pazarı (Mercosur) bloğu, 25 yıllık müzakerelerin ardından kapsamlı bir ticaret anlaşmasına imza atarken AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, “Gümrük vergileri yerine adil ticareti, izolasyon yerine üretken ve kalıcı bir ortaklığı tercih ediyoruz” dedi.
Avrupa Birliği (AB) ve Brezilya, Arjantin, Paraguay, Uruguay ile Bolivya’dan oluşan Güney Amerika Ortak Pazarı (Mercosur) bloğu, Paraguay’ın başkenti Asuncion’da düzenlenen törenle dünyanın en büyük serbest ticaret alanını oluşturacak ve 700 milyondan fazla tüketiciyi kapsayacak tarihi bir ticaret anlaşması imzaladı. İmza törenine Avrupa Birliği’ni (AB) temsilen AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ve AB Konseyi Başkanı Antonio Costa katıldı. Mercosur tarafından ise Paraguay Devlet Başkanı Santiago Pena, Bolivya Devlet Başkanı Rodrigo Paz, Arjantin Devlet Başkanı Javier Milei, Uruguay Devlet Başkanı Yamandu Orsi ve Mercosur’un ortak ülkelerinden Panama Devlet Başkanı Jose Raul Mulino imza törenine iştirak etti. Brezilya Devlet Başkanı Luiz Inacio Lula da Silva programı nedeniyle etkinliğe katılamazken, Brezilya’yı Dışişleri Bakanı Mauro Vieira temsil etti. Anlaşma, 1991 yılında Mercosur bloğunun kurulmasıyla neticelenen Asuncion Anlaşması’nın imzalandığı yer olan Paraguay Merkez Bankası’nda gerçekleşti.
AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, imza töreninde yaptığı konuşmada, taraflar arasında 25 yıl süren müzakere sürecinin ardından imzalanan anlaşmaya ilişkin, “Gümrük vergileri yerine adil ticareti, izolasyon yerine üretken ve uzun vadeli bir ortaklığı seçiyoruz” açıklamasında bulundu. Anlaşmanın jeopolitik önemine vurgu yapan Von der Leyen, “İki bölge küresel meseleler hakkında aynı şeyleri söylediklerinde, dünya bunları duyuyor olacaktır” ifadelerini kullandı.
İmza töreninde konuşan AB Konseyi Başkanı Costa, “Biz nüfuz alanları oluşturmayı hedeflemiyoruz. Güvene, karşılıklı iş birliğine, karşılıklı saygıya, demokrasilerimizin egemenliğine dayanan ortak refah alanları oluşturmayı amaçlıyoruz. Hakimiyet kurmayı ya da dayatmayı amaçlamıyoruz. Halklarımız ve şirketlerimiz arasındaki bağlantıları güçlendirmeyi, çevreyi ve çevre haklarını koruyarak sürdürülebilir bir refah üretmeyi amaçlıyoruz” şeklinde konuştu.
Leyen: “AB-Mercosur ticaretinde 9 milyar euroluk ilave artış”
İmza töreninin ardından gerçekleştirilen basın toplantısında, anlaşmanın ihracat, ithalat ve istihdam üzerindeki somut etkilerine ilişkin bir soruya cevap veren AB Komisyonu Başkanı Leyen, “Uzmanların hesaplarına göre bu, 2040’a kadar AB-Mercosur ticaretinde 9 milyar euroluk bir ilave artış anlamına geliyor” ifadelerini dile getirdi.
Pena: “Mercosur, ticari entegrasyona ve ekonomik bütünleşmeye açıklık göstermiştir”
Paraguay Devlet Başkanı Santiago Pena, anlaşmayı “Gerilimlerle şekillenen küresel ortamda uluslararası ticaret lehine açık bir sinyal” olarak tanımladı. Pena, basın toplantısında anlaşmanın BRICS gibi diğer uluslararası yapılara yönelik açıklığı hakkında gelen bir soruya, “Kesinlikle, Mercosur ülkeleri, kurucu üyeler ve katılım sürecindeki ülkeler, ticari entegrasyona ve ekonomik bütünleşmeye büyük bir açıklık göstermiştir. Daha bir yıl önce Mercosur ile Singapur arasında bir anlaşma imzalamıştık. Bugün AB ile bu tarihi anlaşmayı imzalıyoruz. Entegrasyon sürecindeki çalışmalarımız, daha yeni başlıyor” yanıtını verdi.
Avrupalı otomotiv sektörünün fayda sağlaması bekleniyor
Tarihi anlaşmaya dair temel endişeler, anlaşmanın özellikle Avrupa’daki tarım sektörü üzerindeki etkilerine odaklanmaktadır. Taraflar arasında ticareti yapılan ürünlerin yaklaşık yüzde 90’ı için gümrük vergilerinin kademeli olarak kaldırılmasını öngören çeşitli tedbirler içeren anlaşmanın, ticaret maliyetlerini düşürmesi ve piyasanın açıklığını artırması beklenmektedir. Anlaşmadan özellikle Avrupalı otomotiv sektörünün büyük yarar sağlaması öngörülüyor. Mercosur pazarına giren araçlara daha önce uygulanan gümrük vergilerinin kaldırılmasıyla, özellikle Brezilya ve Arjantin gibi büyük pazarlardaki Avrupalı araç şirketlerinin varlıklarını güçlendireceği değerlendirilmektedir.
Avrupalı çiftçiler anlaşmayı protesto ediyor
Bazı büyük gruplar, Mercosur ülkelerinden gelen düşük fiyatlı ürünlerin Avrupa ürünleriyle rekabet etmesinin neden olabileceği etkiler konusunda endişe taşımaktadır. Avrupalı çiftçiler, bu ülkelerden gelecek et, kümes hayvanları, şeker ve pirinç gibi ürünleri, ithalat kotaları getirilerek sunulan güvencelere rağmen gıda güvenliği ve iç pazar rekabeti için tehdit olarak değerlendirmektedir. Diğer yandan, Mercosur ülkelerindeki kamu alımları piyasalarının, özellikle altyapı, enerji ve su gibi sektörlerde Avrupalı şirketlere açılması bekleniyor ve bu durum söz konusu ülkelerdeki yerel şirketler arasında endişelere yol açmaktadır. Son haftalarda anlaşma aleyhinde Avrupa genelinde protesto gösterileri düzenleyen Avrupalı çiftçilerin, Salı günü Avrupa Parlamentosu binası önünde 5 bin çiftçi ve bin traktör ile yeniden bir protesto gösterisi gerçekleştirmesi beklenmektedir.
Avrupa Parlamentosu’nda itiraz sesleri yükseliyor
Avrupa Parlamentosu, ticaret anlaşmasının uygulanmadan önce parlamento tarafından onaylanması gerektiğini savunmaktadır. Parlamento, bu nedenle, anlaşmaya karşı hukuki bir itirazı oylamaya hazırlanmaktadır. Parlamenterler, Çarşamba günü, anlaşmanın bazı hukuki yönlerinin AB Adalet Divanı’na gönderilmesini talep eden bir karar tasarısını oylayacak. Tasarının kabul edilmesi halinde, Adalet Divanı’nın anlaşmanın bazı maddelerinin yasallığını incelemesi istenecek ve bu durum onay sürecini askıya alabilecek.
